Adwent to wyjątkowy czas w kalendarzu liturgicznym. Stanowi on początek nowego roku kościelnego, ale przede wszystkim jest okresem radosnego i pobożnego oczekiwania na przyjście Pana. Czym dokładnie jest Adwent, jakie są jego najważniejsze symbole i jak powinniśmy go przeżywać?

Słowo „Adwent” pochodzi z łaciny (adventus) i oznacza „przyjście” lub „przybycie”. Okres ten ma podwójny charakter, bowiem z jednej strony jest przygotowaniem do Uroczystości Narodzenia Pańskiego, czyli do pierwszego przyjścia Chrystusa jako Dzieciątka Jezus. Z drugiej strony kierujemy swe myśli na powtórne przyjście Chrystusa. Ma być to dla nas zachęta do czujności i gotowości na spotkanie z Panem na końcu czasów.

Adwent jest czasem refleksji, nawrócenia i duchowego porządkowania życia. Dlatego przyjęło się w tradycji katolickiej, że jest to okres o charakterze pokutnym, choć nie tak intensywnym jak Wielki Post. Stąd w liturgii dominuje fioletowy kolor szat, symbolizujący skruchę i oczekiwanie.

Najważniejsze symbole adwentu

Wieniec adwentowy

To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli. Wieniec, spleciony najczęściej z gałązek jodły lub świerku (symbolizujących życie), ma kształt okręgu, który oznacza wieczność i jedność Boga. Na wieńcu umieszcza się cztery świece, odpowiadające czterem niedzielom Adwentu. Trzy świece mają kolor fioletowy, a jedna – różowy. Są one zapalane kolejno w każdą niedzielę, co symbolizuje zbliżanie się do światła, jakim jest Chrystus.

Świeca roratnia, czyli roratka

To duża, często biała lub niebieska świeca, ozdobiona symboliczną wstęgą. Jest ona zapalana podczas Mszy św. ku czci Najświętszej Maryi Panny, zwanej Roratami. Symbolizuje Ona samą Maryję, która jako jutrzenka zwiastująca słońce, poprzedziła przyjście Jezusa.

Lampion adwentowy

Dzieci, idąc na Roraty, niosą ze sobą lampiony. Światło lampionu, skryte w ciemnościach poranka, jest symbolem roztropnych panien z ewangelicznej przypowieści, które z zapalonymi lampami oczekują na przyjście Oblubieńca.

Niedziela Gaudete

Pewien symboliczny charakter ma także trzecia niedziela Adwentu, która ma w kalendarzu liturgicznym szczególne znaczenie. Nazywana jest Niedzielą Gaudete, czyli Niedzielą Radości. W tym dniu kapłani mogą używać szat liturgicznych w kolorze różowym zamiast fioletowego. Kolor różowy jest jakby zmieszaniem koloru fioletowego i białego, co daje kolor różowy – symbol radości wśród pokuty. Różowy kolor symbolizuje środek drogi – noc jeszcze nie minęła, ale już widać świt. Jest to znak, że pokuta prowadzi do radości i zbawienia.

Nazwa niedzieli Gaudete pochodzi od pierwszego słowa introitu (antyfony na wejście) tej Mszy św., które brzmi:

„Gaudete in Domino semper”

czyli po polsku:

„Radujcie się zawsze w Panu!” (Flp 4, 4-5).

Różowy kolor i słowo „radość” w połowie Adwentu zwiastują półmetek pokuty i oczekiwania. Przypominają wiernym, że cel Adwentu, czyli bliskie już Narodzenie Pańskie, jest powodem do wielkiej radości. To zapowiedź nadchodzącego wybawienia i światła.

Zwyczaje i praktyki duchowe

Najważniejszym zwyczajem Adwentu jest udział we Mszach roratnich. Odprawiane zwykle wcześnie rano, przy zgaszonym świetle (rozświetlonym jedynie lampionami i świecą roratnią), mają one wyjątkową atmosferę. To Msze wotywne o Najświętszej Maryi Pannie, które wskazują jej kluczową rolę w oczekiwaniu na Mesjasza.

W czasie adwentu warto również podejmować postanowienia adwentowe (np. unikanie nadmiernej rozrywki, codzienna lektura Pisma Świętego), do tego może też dobrze by było zwiększyć, chociaż trochę, w miarę możliwości częstotliwość modlitwy i medytacji. Na pewno przyda się też skorzystać z sakramentu pojednania – na początku adwentu i na końcu, aby godnie przeżyć Boże Narodzenie.